اقتصاد مقاومتی؛ الگوی پدافند اقتصادی در مواجهه با جنگ ترکیبی و تحریمها
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی، دکتر مرضیه دیندار رستمی با اشاره به گسترش ابعاد تهدیدات در جهان معاصر اظهار کرد: در شرایط کنونی، تهدیدات از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته و حوزههای اقتصادی، فرهنگی، رسانهای و روانی را نیز دربر گرفته است؛ ازاینرو پدافند غیرعامل دیگر صرفاً به دفاع نظامی و استحکامات فیزیکی محدود نمیشود.
وی با اشاره به دیدگاههای رهبر شهید انقلاب افزود: طی دو دهه اخیر بارها تأکید شده که جنگ واقعی، جنگ اقتصادی است و همین نگاه، مبنای شکلگیری نظریه پدافند اقتصادی در اندیشه ایشان بوده است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی با تبیین مفهوم پدافند غیرعامل گفت: پدافند غیرعامل مجموعه اقداماتی غیرمسلحانه است که با هدف کاهش آسیبپذیری کشور، حفظ پایداری زیرساختهای حیاتی و استمرار فعالیتهای ضروری در شرایط بحران طراحی میشود. این مفهوم در سالهای اخیر، همزمان با تحول در شکل منازعات بینالمللی، به عرصههای اقتصادی، فناورانه، رسانهای و امنیت روانی نیز گسترش یافته است.
دیندار رستمی با اشاره به دو تحول مهم در محیط بینالمللی تصریح کرد: تبدیل تحریمها، محدودیتهای مالی و فناورانه و محاصرههای دارویی به ابزارهای فشار قدرتهای سلطهگر و همچنین شکلگیری جنگ ترکیبی، اهمیت پدافند اقتصادی را بیش از گذشته آشکار کرده است.
وی افزود: در چنین شرایطی، پدافند اقتصادی بهعنوان شاخهای تخصصی از پدافند غیرعامل، مجموعهای از سیاستها و اقدامات را شامل میشود که اقتصاد ملی را در برابر شوکها و فشارهای خارجی مقاوم میکند و امکان استمرار تولید، توزیع و مدیریت بحران را فراهم میسازد.
اقتصاد مقاومتی؛ چارچوب جامع پدافند اقتصادی
دیندار رستمی با اشاره به بررسی نظاممند بیانات رهبر شهید انقلاب در بازه زمانی ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳ اظهار کرد: تحلیل ۵۱ گزاره استخراجشده به روش تحلیل مضمون نشان میدهد که اقتصاد مقاومتی در اندیشه ایشان بهعنوان الگوی جامع پدافند اقتصادی مطرح شده است.
وی مدیریت و برنامهریزی اقتصادی را پرتکرارترین محور در بیانات رهبر شهید انقلاب دانست و افزود: تأکید بر کاهش وابستگی اقتصاد به نفت، عدم گرهزدن اقتصاد کشور به مذاکرات خارجی، اصلاح ساختار بودجه و تشکیل ستاد مقابله با جنگ اقتصادی، از مهمترین راهبردهای مطرحشده در این حوزه است.
تولید داخلی و اقتصاد دانشبنیان؛ ارکان تابآوری اقتصادی
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی تولید داخلی را خط مقدم پدافند اقتصادی توصیف کرد و گفت: در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب، توقف تولید به معنای افزایش وابستگی و تضعیف اقتدار اقتصادی کشور است. از همین رو، بر حفظ ظرفیتهای تولیدی، حمایت از کارگران و کنترل واردات کالاهای دارای مشابه داخلی تأکید شده است.
وی همچنین اقتصاد دانشبنیان را یکی از مهمترین ابزارهای افزایش تابآوری اقتصادی کشور دانست و اظهار کرد: شرکتهای دانشبنیان، استارتآپها و زیرساختهای فناورانه، امکان تبدیل تهدید به فرصت را فراهم میکنند. تولید تجهیزات پیشرفته پزشکی، صنعتی و دفاعی در شرایط تحریم، نمونهای از این ظرفیت داخلی است.
عدالت اقتصادی و مشارکت مردم؛ شرط پایداری مقاومت
دیندار رستمی با تأکید بر پیوند عدالت اقتصادی با پایداری اجتماعی گفت: بدون توانمندسازی اقشار کمدرآمد، ایجاد فرصتهای شغلی و افزایش مشارکت اقتصادی مردم، تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی امکانپذیر نخواهد بود.
وی افزود: در اندیشه رهبر شهید انقلاب، کارگران ستون اصلی تولید هستند و باید از منافع اقتصادی و ثمرات تولید سهم عادلانه داشته باشند. همچنین عدالت اقتصادی زمانی محقق میشود که زمینه مشارکت و اشتغال برای همه اقشار جامعه فراهم شود.
جنگ رسانهای و امنیت اقتصادی
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی با اشاره به نقش رسانهها در جنگ اقتصادی خاطرنشان کرد: در بیانات رهبر شهید انقلاب، بارها نسبت به عملیات روانی و لجنپراکنی رسانهای علیه اقتصاد کشور هشدار داده شده و تأکید شده است که دشمن با انتشار اخبار نادرست اقتصادی، افکار عمومی و بهویژه نسل جوان را هدف قرار میدهد.
وی افزود: خنثیسازی این جنگ روانی، نیازمند تقویت تولید داخلی، افزایش تحرک اقتصادی و ارتقای اعتماد عمومی است.
دیندار رستمی امنیت اقتصادی را یکی دیگر از مؤلفههای اساسی پدافند اقتصادی دانست و تصریح کرد: کاهش وابستگی به نفت، تأمین امنیت غذایی و مقاومسازی زیرساختهای حیاتی، از الزامات تابآوری اقتصاد کشور در شرایط بحران به شمار میرود.
دیپلماسی اقتصادی و تبدیل تهدید به فرصت
وی با اشاره به جایگاه دیپلماسی اقتصادی در الگوی اقتصاد مقاومتی اظهار کرد: رهبر شهید انقلاب اقتصاد مقاومتی را اقتصادی درونزا و در عین حال برونگرا توصیف کردهاند؛ اقتصادی که ضمن اتکا به ظرفیتهای داخلی، از فرصت تعامل با کشورهای همسایه، غیرغربی و دوست نیز بهره میگیرد.
دیندار رستمی در پایان تأکید کرد: پدافند اقتصادی در اندیشه رهبر شهید انقلاب صرفاً یک رویکرد دفاعی نیست، بلکه راهبردی فعال، خلاقانه و فرصتساز است که بر خنثیسازی تحریمها، تقویت توان داخلی و مشارکت مردم در فرآیند توسعه اقتصادی استوار شده است.
نظر شما :