به بهانه روز جهانی بهداشت قاعدگی/ از «عادت ماهیانه» چه می دانید؟

با وجود اینکه تقریبا نیمی از جمعیت دنیا را زنان تشکیل می دهند، اما هنوز در بسیاری از کشورها به دلایل گوناگون حرف زدن درباره قاعدگی با شرم همراه است.

به گزارش روابط عمومی جهاد دانشگاهی علوم پزشکی شهید بهشتی به نقل از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، روز ۲۸ ماه مه میلادی، با هدف آموزش زنان درباره بهداشت قاعدگی و درک چرخه قاعدگی، توسط سازمان مردم نهاد «Wash united» مستقر در برلین آلمان، به عنوان روز جهانی بهداشت قاعدگی تعیین شده است تا حرف زدن درباره قاعدگی باعث افزایش آگاهی افراد از این موضوع مهم شود.

از آن جایی که ماه مه پنجمین ماه سال است و بسیاری از زنان هم به‌طور متوسط پنج روز در هر ماه دچار خونریزی می‌شوند و چرخه قاعدگی معمولاً ۲۸ روز است، ۲۸ ماه مه به‌عنوان نمادی برای توجه به بهداشت قاعدگی انتخاب شده‌است.

به همین مناسبت دکتر صدیقه حسینی فلوشیپ نازایی و متخصص زنان و زایمان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در گفت و گو با خبرنگار روابط عمومی دانشگاه درباره بهداشت قاعدگی اظهار کرد: قاعدگی یا عادت ماهانه، خونریزی در اثر ریزش لایه داخلی رحم است است که به‌طور منظم از دوران بلوغ تا دوران یائسگی زنان رخ می‌دهد.
این متخصص با بیان اینکه در اکثر دختران پروسه قاعدگی به طور متوسط حوالی سن ۱۲ سالگی رخ می دهد، توضیح داد: سن شروع قاعدگی به ژنتیک وابسته است؛ اگر دختری زیر سن ۹ سال قاعده شود، قاعدگی زودرس قلمداد شده و اگر فردی در سن ۱۶ سالگی با وجود کامل شدن صفات ثانویه جنسی، هنوز قاعده نشده باشد، قاعدگی دیررس قلمداد می شود.
این متخصص درباره سیکل قاعدگی نرمال توضیح داد: قاعدگی نرمال از ابتدای یک سیکل تا ابتدای سیکل قاعدگی بعدی بین ۲۴ تا ۳۵ روز است.
دکتر حسینی با بیان اینکه طول مدت خونریزی نرمال به طور متوسط بین پنج تا هشت روز است، گفت: حجم خونریزی در طول مدت عادت ماهیانه یک زن باید کمتر از ۸۰ سی سی وبیشتر  از ۵ سی سی باشد.
وی درباره علائم قاعدگی  توضیح داد: ممکن است زنان قبل از شروع قاعدگی علائمی داشته باشند که سندروم «پی ام اس» یا نشانگان پیش از قاعدگی تلقی می شود که شامل علائمی هممچون تغییر در خلق و خو، احتقان، تحریک پذیری و ورم در ناحیه سینه ها می شود.
وی با بیان اینکه با شروع قاعدگی ممکن است فرد دچار دردهایی شود، گفت: این دردها در بعضی افراد از ابتدای قاعدگی وجود دارد اما در بعضی از افراد در سال های اولیه وجود ندارد و بعد از مدتی به وجود می آید که این افراد باید از نظر ابتلا به بیماری های خاصی همچون اندرومتریوز مورد بررسی قرار گیرند.
دکتر حسینی با بیان اینکه در طول مدت عادت ماهیانه یکی از مسائلی که باعث بروز ناراحتی در زنان می شود دردهای قاعدگی است، گفت: می توان این دردها را با مصرف مسکن ها تحت نظر پزشک در روز اول و دوم و قبل ازشروع خونریزی شدید کاهش داد.
این متخصص با اشاره به اهمیت رعایت بهداشت فردی در طول دوره قاعدگی گفت: اگر حجم خونریزی فردی زیاد است باید در طول روز چند نوبت برای تعویض پد بهداشتی اقدام کند.
وی درباره تغذیه مناسب در این دوره توصیه کرد: بهتر است افراد در این دوره از مصرف مواد غذایی که آن ها را تحریک کرده و باعث افزایش حجم خونریزی می شود پرهیز کنند.

از مصرف موادغذایی نفاخ بپرهیزید
این متخصص با بیان اینکه به علت تغییرات هورمونی در دوره قاعدگی ممکن است در گوارش فرد عوارضی مانند نفخ شکم رخ دهد، گفت: مصرف غذاهای نفاخ ممکن است این عارضه را تشدید کند، از این رو توصیه می شود افرادی که در دوره قاعدگی به این عوارض دچار می شوند، از مصرف غذاهایی که باعث تحریک سیستم گوارش می شود خودداری کنند.
وی با تاکید بر ضرورت مصرف میوه و سبزیجات در دوره قاعدگی گفت: به افرادی که دچار فقر آهن هستند و دچار خونریزی های زیاد می شوند، مصرف ترکیباتی که باعث تسریع جذب آهن می شوند و همچنین مکمل هایی مثل آهن توصیه می شود.
این متخصص با بیان اینکه مصرف آهن برای افرادی که دچار کمبود آهن هستند، فقط محدود به دوره قاعدگی نمی شود، افزود: اگر فردی کمبود آهن دارد باید دوره درمان خود را کامل کند.
دکتر حسینی افزود: بسیار مهم است که فرد مورد بررسی قرار بگیرد تا تشخیص داده شود دچار کم خونی شده است یا خیر و در صورتی که کم خونی تشخیص داده شود، توصیه می شود فرد رژیم غذایی پرگوشت داشته باشد و مصرف ویتامین سی را افزایش دهد و در صورت احتیاج به مصرف دارو، دوره درمانی را طی کند.
دکتر حسینی با تاکید بر اهمیت رعایت بهداشت ناحیه تناسلی در دوره قاعدگی اظهار کرد: رعایت بهداشت این ناحیه باعث جلوگیری از تحریک و حساسیت ناشی از مصرف پدهای بهداشتی می شود.
این متخصص درباره برخی باورهای غلط درباره حمام کردن در دوره قاعدگی توضیح داد: برخی از افراد از حمام رفتن در این دوره پرهیز می کنند، اما این کار درستی نیست و رعایت بهداشت فردی در طول این مدت حائز اهمیت است.
وی با بیان اینکه انجام حرکات ورزشی می تواند باعث تسریع خروج خون شود، گفت: حرکات ورزشی باعث افزایش خونریزی نمی شود، بلکه بیشتر یک اثر مکانیکی برای خروج حجم خون دارد، البته ممکن است فردی به علت درد دچار محدویت در حرکات ورزشی شود، اما در غیر این صورت محدودیتی در انجام حرکات ورزشی وجود ندارد.
دکتر حسینی برای کاهش دردهای قاعدگی توصیه کرد: افراد می توانند از روش های گرما درمانی استفاده کنند، برای درمان های داوریی نیز می توانند با مشورت پزشک، از داروهایی مانند استامینافون، ایبوبروفن و مفنامیک اسید استفاده کنند.

قبل از اوج درد مسکن مصرف کنید
این متخصص در پایان تاکید کرد: البته نکته مهم درباره مصرف داروها این است که فرد قبل از اینکه درد به اوج خود برسد اقدام به مصرف کند.