در نشست علمی عدالت در دسترسی به خدمات سلامت
اولیاییمنش: گسترش بهداشت بر تحقق عدالت بر سلامت نقش مؤثر دارد
به گزارش روابط عمومی جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی- در این نشست، دکتر اولیاییمنش رییس مرکز تحقیقات عدالت در سلامت دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر مصطفی مژدهیفرد عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران و دکتر احمد مهری پژوهشگر حوزه سلامت به بررسی ابعاد مختلف عدالت در سلامت و پیامدهای آن بر انسجام اجتماعی پرداختند.
دکتر اولیاییمنش با اشاره به ریشههای نابرابری در نظام سلامت اظهار کرد: «زیربنای بیعدالتی در سلامت را سالها در وزارت بهداشت و درمان دنبال کردهام. طبقات بالای اجتماعی اغلب دارای چترهای حفاظتی هستند و در مواجهه با عوامل مخاطرهآمیز، بهتر میتوانند از خود محافظت کنند؛ درحالیکه اثرات نامطلوب این مخاطرات بر طبقات پایینتر اجتماعی شدیدتر است.»
وی ضمن تأکید بر تناسب عدالت در سلامت با توانمندی مردم گفت: «نباید اعضای توانمند و دارای تجربه جامعه را درگیر بحثهای سطحی کرد. آنچه به دنبال آن هستیم، عدالت در پیامدهای سلامت مانند: مرگومیر، سطح زندگی و سطح سواد است.»
رییس مرکز تحقیقات عدالت در سلامت همچنین با اشاره به خلأ دادههای بهروز افزود: «متأسفانه پس از سال ۱۳۹۴ مطالعه جامع بهرهمندی انجام نشده است. در برخی مطالعات، تولید ناخالص داخلی استانها در کنار آمار مرگومیر بررسی شدهاست، که نشان میدهد بهداشت میتواند در تحقق عدالت در سلامت کشور نقش مؤثری داشته باشد.»
وی ضمن ابراز خرسندی درمورد گستردگی مراکز خدماترسانی جامع سلامت در ایران یادآوری کرد: «مراکز خدماترسانی جامع سلامت ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای دنیا در وضعیت مطلوبیست و در همه جای کشور امکان دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی وجود دارد؛ درحالیکه حتی وضعیت سلامت در آمریکا که یک کشور لیبرال است، مطلوب ارزیابی نمیشود.»
در ادامه، دکتر مصطفی مژدهیفرد با مرور روند تاریخی نظام سلامت کشور بیان کرد: «دههی ۶۰ دورهای پرافتخار برای بهداشت و سلامت کشور بود و فعالان این حوزه به تسهیل دسترسی مردم به خدمات درمانی باور عمیقی داشتند. در دهه ۷۰، توسعه آموزشهای پزشکی همراستا با بهداشت پیش رفت؛ اما از دهه ۸۰ به بعد، بیزینس و کسب درآمد بهتدریج به حوزه سلامت وارد شد.»
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران ضمن اشاره به افزایش ظرفیت رشتههای پولساز مانند پزشکی و دندانپزشکی در دهه 90 اظهار کرد: «این روند، سلامت را به سمت تجاریسازی سوق داد. در دهه نخست ۱۴۰۰ نیز شاهد تعطیلی مراکز کوچک خدماترسانی به دلیل هزینههای بالا و کاهش تقاضا هستیم و نظام سلامت به سمت ایجاد مگاهاسپیتال (ابر بیمارستانها) حرکت میکند.»
وی با تأکید بر بازگشت استراتژی به سوی قانون اساسی هشدار داد: «اگر این مسیر ادامه پیدا کند و به اصول قانون اساسی بازنگردیم، بسیاری از خدمات سلامت به کالایی لوکس تبدیل میشوند. بازگشت به قانون اساسی، شرط لازم برای حفظ انسجام اجتماعی در حوزه سلامت است.»
در بخش پایانی نشست، دکتر احمد مهری با تأکید بر نقش رسانهها گفت: «یکی از مهمترین ابزارها برای مطالبه عدالت در سلامت، رسانه است؛ ابزاری که متأسفانه در این حوزه کمتر به آن توجه شده. ایجاد مراکز درمانی بدون درنظر گرفتن توان خرید مردم، درعمل، بازدهی نخواهد داشت.»
این پژوهشگر حوزه سلامت ضمن ابراز نگرانی بر نبود رسانههای جدی در این حوزه اضافه کرد: «فعالسازی لایههای اجتماعی در موضوع عدالت سلامت بسیار ضروری است؛ اما هماکنون خلأ جدی در مدیریت رسانهای این حوزه وجود دارد.»
وی با اشاره به نقش دوگانه و متضاد رسانه تصریح کرد: «برای تحقق عدالت در سلامت، باید روحیه کار اجتماعی در جامعه سلامت تقویت شود و رسانهها نقش فعالتری در آگاهیبخشی و مطالبهگری ایفا کنند. رسانه از یک سو میتواند انسجام را نابود کند، اما از سوی دیگر، میتواند قویترین انسجام را نیز ایجاد نماید.»
گفتنیست این نشست با تأکید بر ضرورت بازنگری سیاستهای سلامت، تقویت نقش بهداشت، توجه به عدالت در پیامدهای سلامت و استفاده هدفمند از ظرفیت رسانهها برای حفظ انسجام ملی به کار خود پایان داد.
نظر شما :