گفتوگو با نویسندگان و سرپرست تدوین کتاب «روششناسی تحقیق کیفی کاربردی»
به گزارش روابط عمومی جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی- پس از این موفقیت جهانی، با دکتر خانکه نویسنده و سرپرست گروه نویسندگان، و دکتر آریا همدانچی، نویسنده دوم فصل پنجم (پدیدارشناسی) از پژوهشگران جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی گفتوگویی انجام شد، که در زیر میخوانید:
- جناب دکتر حمیدرضا خانکه از تصمیم به تدوین این کتاب برایمان بگویید.
دکتر خانکه: این کتاب حاصل سه سال کار تماموقت علمی و محصول حدود 20 سال مطالعه، تدریس، طراحی، اجرا و انتشار یافتههای حاصل از مطالعات کیفی در حوزههای مختلف، از علوم سلامت تا مهندسی در دانشگاههای داخلی و خارجیست، که با مشارکت و همراهی ارزشمند جمعی از استادان دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، همچنین پژوهشگران و استادان برجسته دیگر دانشگاههای علوم پزشکی کشور به ثمر رسیده است.
- این کتاب با چه هدفی تهیه شدهاست؟
دکتر خانکه: هدف اصلی این کتاب، دردسترس قرار دادن راهنمای شفاف، نظاممند و کاربردی برای انجام پژوهشهای کیفی در علوم پزشکی و علوم سلامت است، و سعی شده با ایجاد پیوند میان نظریه و عمل، مفاهیم کلیدی، ویژگیهای اساسی و معیارهای ارزیابی ضروری را در تحقیقات کیفی تبیین کند.
- مخاطب این کتاب چه کسانی هستند؟
دکتر خانکه: این کتاب کاربردی، راهنمایی روشن و قابلفهم برای دانشجویان، پژوهشگران و متخصصانی فراهم میکند که علاقهمند به مطالعه و کاوش تجربیات و ادراکات انسانی با پژوهشهای کیفی هستند. از آنجا که در این کتاب تلاش شده فرآیند انجام تحقیقات کیفی، از مبانی فلسفی و پارادایمی تا روشها و رویکردهای مختلف پژوهش کیفی، بهصورت گامبهگام و با استفاده از مثالهای واقعی و تجربیات میدانی تشریح شود، بهویژه برای پژوهشگران جوان، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و اعضای هیأت علمی، منبع آموزشی و کاربردی قابل اتکاست.
- درمورد محتوای کتاب هم توضیح بفرمایید.
دکتر خانکه: کتاب به معرفی و تشریح روشهای پرکاربرد پژوهش کیفی، ازجمله: تحلیل محتوا، نظریه زمینهای، پدیدارشناسی، قومنگاری، پژوهش تاریخی، اقدام پژوهی و روشهای تلفیقی و ترکیبی میپردازد و همزمان ملاحظات اخلاقی و معضلهای دنیای واقعی را در حوزه مراقبت سلامت بررسی میکند.
- کتاب فارسی با انگلیسی چه تفاوتهایی دارد؟
دکتر خانکه: کتاب انگلیسی مشتمل بر ۱۲ فصل و درمجموع، ۴۳۰ صفحه است، که از کتاب فارسی توسعهیافتهتر و دارای کیسهای واقعیتر است و هماکنون انتشارات کمبریج اسکالر با قیمت تقریبی ۷۸٫۹۹ پوند آن را به بازار بینالمللی کتاب وارد کرده. اما کتاب فارسی در ده فصل و 249 صفحه در انتشارات جامعهنگر چاپ شدهاست.
- اگر توصیهیی برای علاقهمندان تهیهی کتاب دارید، بفرمایید.
دکتر خانکه: امیدوارم این کتاب بتواند به ارتقای کیفیت پژوهشهای کیفی، توسعه روششناسی تحقیق در علوم سلامت، و تقویت جایگاه علمی دانشگاهها و نظام پژوهشی کشور یاری رساند.
***
از دکتر آریا همدانچی نیز درمورد محتوای کتاب پرسیدیم. وی دربارهی اهمیت تحقیق کیفی گفت:
دکتر همدانچی: اگرچه تحقیقات کیفی برای بسیاری از دانشجویان و محققان جذاب است، باوجود این، اگر در این زمینه دانش و تجربه کافی نداشته باشند، در عمل با معضل و سختیهایی فراوانی روبهرو میشوند. برخلاف تحقیقات کمّی که با اعداد سرو کار دارد، در انجام و تحلیل تحقیقات کیفی بهراحتی نمیتوان از کمک دیگر متخصصان بهطور مستقیم بهره گرفت؛ چون خود محقق ابزار اصلی تحقیق محسوب میشود که میبایست مفاهیم را جداگانه دادهپردازی و تحلیل و تفسیر نمایند. از این رو دریافت آموزش کافی برای محقق ضروریست.
- تفاوت این کتاب را با دیگر منابع تحقیق کیفی سلامت بفرمایید.
دکتر همدانچی: کتب و منابع بسیاری در این زمینه وجود دارد که بیشتر بر روی مبانی نظری این تحقیقات تمرکز دارند و کمتر به چگونگی بهکارگیری و اعمال این روشها در محیط واقعی تحقیق پرداختهاند. استاد خانکه از ابتدای فرایند تألیف کتاب بر کاربردی بودن آن تأکید داشت؛ به صورتی که هر فصل و هر مرحله از توضیحات همراه با مثالهای کاربردیست که یادگیری را برا ی فرآگیران تسهیل میکند و از این نظر این کتاب حتی در سطح جهانی نمونه است.
- همکاریتان را با دکتر خانکه و گروه پژوهشی وی چهگونه ارزیابی میکنید؟
دکتر همدانچی: تیم تدوین کتاب متشکل از چندین نویسنده باتجربه با هم هماهنگی بسیار داشتند؛ همچنین مدیریت اجرایی دکتر خانکه نیز بسیار عالی بود و من هم افتخار داشتم در این گروه همکاری داشته باشم. همینطور زحمات و پیگیریهای خانم دکتر شیراوژن و همکاری اعضای تیم به پدید آوردن کتابی علمی ارزنده و شاخص در سطح بین المللی برای کشور ما منجر شد.
لینک انتشارات و معرفی کتاب:
https://cambridgescholars.com/product/978-1-0364-6419-6/
نظر شما :